Čitaj.ba

U službi naroda!

Austrijanac skoro 30 godina špijunirao za rusku tajnu službu: Odavao državne i vojne tajne, ugrozio NATO operacije…

Penzionisani austrijski oficir je skoro 30 godina radio za Rusku vojnu obavještajnu službu (GRU). Otkriven je u septembru 2020. godine, a pokrajinski sud u Salzburgu ga je ove godine osudio na samo tri godine zatvora. Zbog godina (71) je pušten odmah na slobodu. Martin Möller je proglašen krivim za vođenje tajne obavještajne akcije protiv Austrije, izdaju državnih tajni i zločin namjernog odavanja vojnih tajni.

Ubrzo su na vidjelo izašli detalji njegove dugogodišnje saradnje sa agentima GRU-a, a između ostalog se saznalo da je direktno ugrozio nekoliko NATO operacija. Na sudu je izrazio kajanje, a njegovi advokati su tvrdili da nije otkrio nikakvu vladinu ili vojnu tajnu, već je „samo prenosio javno dostupne informacije“, te da je iznos koji je dobio iznosio 220.000 eura. Ipak, iznos je bio mnogo veći, a prema analizama procjenjuje se da je za svoju službu i odanost Rusiji zaradio najmanje 810.000 eura, odnosno oko 27.000 eurago dišnje.

Möller je bio jako cijenjen ruski agent, te se tokom karijere špijuna sastajao sa nekim od najpoznatijih agenata GRU-a, kao što su pripadnici poznate jedinice GRU 29155, koja se specijalizovala za atentate ili sabotaže u cilju destabilizacije evropskih zemalja. Tako je otkriveno da je upravo ta jedinica stajala iza trovanja Sergeja Skripala i njegove kćerke Julije u Velikoj Britaniji, kao i pokušaja puča u Crnoj Gori.

Prvi kontakti

Prema izvoru Denníka N, Rusi su vjerojatno regrutovali bivšeg austrijskog oficira u Teheranu krajem 1980-ih. Möller je bio dio misije UN UNIIMOG tokom iransko-iračkog rata kada je upoznao agenta Jurija Y., ruskog vojnog atašea u Teheranu. Tada je Austrijanac naučio osnovne trikove za tajnu komunikaciju, koja je godinama kasnije znatno napredovala. Möller je Juriju otkrio i najmanje pojedinosti o unutrašnjem radu austrijske vojske, a onda su prešli na još značajnije teme za Ruse – NATO savez.

Najčešće mjesto susreta bila je Slovačka koja je geografski blizu Austriji, a u isto vrijeme je imala dobre odnose sa Rusijom. Upravo na jednom od susreta u Bratislavi, Möller je dobio tajni uređaj koji je trebao zamijeniti dotadašnju komunikaciju putem pisama. Radilo se o satelitskom uređaju koji je služio za slanje poruka (uglavnom osjetljivih podataka) putem vojnih satelita poznatih kao Strela-3. Ovo je stara tehnologija koja se koristila tokom hladnog rata. Da bi poruke mogao poslati na ovaj način, Möller je morao otići do jedne bečke šume gdje se nalazila tkzv. „mrtvačka kutija“ za slanje signala.

Bečka šuma gdje su razmjenjivali poruke u „mrtvačkoj kutiji“ (Izvor: Denník N)

Pojavom interneta, Möller je koristio specijalizovane software kako bi ostao u kontaktu sa svojim saradnikom u ruskoj obavještajnoj agenciji GRU, otkrili su tužitelji.

Otkrio državne i vojne tajne Austrije, ali i NATO-a

Nakon 2000. godine, Jurija je zamijenio novi GRU agent, Igor Zaytsev. Njega su, prema pisanju austrijskih medija, interesovale razne informacije o funkcionisanju austrijske i njemačke vojske i NATO-a, te informacije o tome ko ima veće slabostiu svojim vojskama. Zanimali su ga također sistemi naoružanja, te uloge kopnenih i vazdušnih snaga. Jedne od Möllerovih otkrića bile su, na primjer, NATO mjere protiv IED-a u Afganistanu što je bilo od izuzetne važnosti za GRU. Möllerova špijunaža u ovom slučaju mogla je dovesti do smrti vojnika iz organizacije koju Austrija službeno smatra partnerom.

„Velika količina tajnih informacija o protivmjerama protiv IED-a koje je otkrio Möller očito je dovela do smrti koalicijskih snaga tokom napada koje su talibani počinili na NATO. Ključne informacije o NATO trupama došle su do Talibana od Rusa, koji su ih dobili od svog austrijskog agenta“, rekao je Denníku N. jedan od izvora upoznatih s obavještajnim aktivnostima osuđenog Austrijanca.

Kako je otkriven

Smatra se da je nakon skoro 30 godina Möller „pao“, zahvaljujući jednoj pogrešnoj odluci agencije GRU. Naime, pripadnici njihove zloglasne jedinice 29155 preselili su se u blizinu Möllera, što je austrijskim obavještajnim službama bilo sumnjivo i zbog čega su počeli neprestano da ga prate.

Zanimljivo je da se penzionisani austrijski oficir sa agentima sastajao i na Balkanu, tačnije u Hrvatskoj. Naime, sastanke s Möllerom vodili su „zaposlenici“ ili vojni atašei pri ruskim ambasadama u Zagrebu, Ljubljani i Budimpešti. Tako se Möller 2004. godine sa Zaytsevom našao u Puli, a u isto vrijeme i u istom hotelu, tamo je boravio i zapovjednik jedinice 29155 Andrey Averyanov, jedan od glavnih osumnjičenih za pokušaj atentata na oca i kćerku Skripal.

U Slovačkoj se Möller 2013. godine sastao sa Zaytsevom u hotelu FIS u Štrbské Plesu, a glavni organizator susreta je bio Eduard Šišmakov, još jedan agent jedinice 29155, koji je u Crnoj Gori osuđen na 15 godina zatvora zbog pokušaja puča. Šišmakov je protjeran iz Varšave 2014. godine zbog špijunaže gdje je radio kao diplomata.

Igor Zaytsev (Izvor: Ministarstvo unutrašnjih poslova Austrije)

Austrija naredila hapšenje Rusa u aferi špijunaže, izbacili jednog diplomatu

Austrija je izdala evropski i međunarodni nalog za hapšenje ruskog vojnog oficira 65-godišnji Igor Egorovich Zaytsev. Sumnja se da je upravo on bio veza između bivšeg austrijskog oficira i GRU-a od 2000. do 2018. godine.

Ubrzo nakon toga, novi slučaj špijunaže potresao je Austriju. Najavljeno je i protjerivanje ruskog diplomate za kojeg se sumnja da je bio uključen u ekonomsku špijunažu. Naime, austrijske novine Kronen Zeitung objavile su da su tajne aktivnosti diplomate izašle na vidjelo nakon što je Austrijanac, koji radi u tehnološkoj firmi, priznao da je špijunirao u ime Rusa i da je bio njegov obavještajni agent.Ruska ambasada u Beču objavila je na svojoj web stranici da je „zgrožena neutemeljenom odlukom austrijskih vlasti, koja šteti konstruktivnim rusko-austrijskim odnosima“, te su najavili recipročan odgovor iz Rusije.

Inače, veliki broj ruskih diplomata nalazi se upravo u glavnom gradu Austrije kako bi predstavljali svoju zemlju u organizacijama UN-a i u Organizaciji za evropsku sigurnost i saradnju. Austrija tradicionalno održava bliske odnose s Rusijom, te je bila jedna od rijetkih zemalja EU kojanijeprotjerala ruske diplomate zbog trovanja bivšeg ruskog špijuna Sergeja Skripala i njegove kćerke u Britaniji.

Pratite nas:
Follow by Email
Facebook
Twitter