Region

Vladimir Bilčik: Nezadovoljstvo zbog oružane saradnje sa Kinom i Rusijom, Srbija u ruskoj mreži laži

I ovaj izvještaj pokazuje koliko je opasna ruska propaganda u Srbiji, te koliko narušava mir na području Zapadnog Balkana

Ideja Kremlja o rusko-srpskom „prijateljstvu“ je da Beograd ne učini ništa što Moskva ne odobrava. S druge strane, Rusiju ne zanima konačno rješenje srpsko-kosovskog pitanja, jer se boji da bi zbog toga izgubila položaj na Balkanu kao dominantna sila najprikladnija za rješavanje sukobljenih situacija.

Upravo su mnogi analitičari optužili Rusiju da izaziva probleme na Balkanu zbog protivljenja rješavanju kosovskog pitanja, što bi vjerojatno olakšalo euroatlantsku integraciju dugogodišnjeg saveznika Rusije. Stoga Rusi na svakom koraku aktivno pokušavaju spriječiti rastući odnos Srbije sa zapadnom Evropom i na tom putu ne biraju sredstva.

Srbija je kandidat za članstvo u EU, za koje se predviđa da će biti dovršeno 2025. godine. Također, EU ostaje najvažniji trgovinski partner Srbije sa 63% ukupne bilateralne trgovine, u usporedbi s Rusijom (samo 10%). Prema istraživanju Biroa za društvena istraživanja u Beogradu, 45,5% Srba podržava članstvo u EU, u odnosu na 17,6% koji preferiraju članstvo u EEU (Euroazijska ekonomska unija koju predvodi Rusija).

Ruse posebno brinu dobri odnosi Srbije i NATO-a.

Oni su 2018. godine zajednički organizovali terensku vježbu Upravljanje posljedicama vanrednih situacija, koja je obuhvatila 2.000 učesnika iz 40 zemalja. Srbija je započela primjenu drugog ciklusa Individualnog akcionog plana za partnerstvo sa NATO-om i održala je više vježbi u 2019. godini sa zemljama NATO-a nego s Rusijom. Također se napominje da je Vučić javno podržao sporazum, koji je u Bosni i Hercegovini postignut novembra 2019. godine, o formiranju nove vlade i usvajanju programa reforme oružanih snaga u saradnji sa NATO-om.

Svaki pokušaj Srbije da se pridruži NATO-u naišao bi na znatno nezadovoljstvo i neodobravanje Rusije, koja se protivi bilo kojem pokušaju širenja NATO Saveza, pogotovo na području Zapadnog Balkana, što najbolje ilustrira pokušaj puča u Crnoj Gori za što su crnogorski istražitelji optužile agente ruske službe GRU. Pritisci Rusije su ogromni i Srbija sa njima teško izlazi na kraj.

Bilčik: Nezadovoljstvo zbog vojne saradnje sa Rusijom i Kinom

O svemu ovome, ali i drugim važnim detaljima, pisao je u svom izvještaju Vladimir Bilčik, izvjestilac Evropskog parlamenta za Srbiju.

Bilčik (Izvor: Twitter)

O tome je raspravljao i Evropski parlament, a u izvještaju se navodi da evropski put Srbije najviše ugrožava „vojna saradnja sa Rusijom i Kinom“. Između ostalog, Bilčik je pozvao vlasti Srbije da „preispitaju aranžmane koji to omogućavaju“. To je ustvrdio i u jednom od svojih ranijih medijskih nastupa kada je istakao da Srbija posljednjih mjeseci stagnira u procesu pristupanja EU, a da ostali spoljni akteri, poput Rusije i Kine,koriste svaku priliku da povećaju svoj uticaj na region i Srbiju“.

U izvještaju je također izrazio zabrinutost „zbog rastuće zavisnosti Srbije od vojne opreme i tehnologije iz Kine, kao i bliske političke i vojne saradnje sa Rusijom, uključujući kontinuirano rusko prisustvo u Nišu“. To se prvenstveno odnosi na Rusko-srpski humanitarni centar u Nišu. Naime, Rusi su zahtjevali da ovaj Centar dobije diplomatski status zbog čega su brojni analitičari posumnjali u njegove skrivene namjere.

Posebno su na to upozoravali iz Amerike, te su istakli da bi davanje diplomatskog statusa omogućilo pretvaranje Centra u špijunsku bazu.

„Pitanje izjednačavanja NATO trupa i ruskog centra u Nišu dovodi do zaključka da to očigledno nije samo humanitarni centar ili da treba da preraste u nešto drugo. Humanitarni centar ni na koji način ne bi smio da bude povezan sa vojskom Rusije. Zaista se dovodi u pitanje šta je konačni cilj srpske vlade i da li ona na mala vrata želi da etablira prisustvo stranih službi ili stranih odbrambenih snaga na teritoriji Srbije“, rekao je prije nekoliko godina Dragan Šutanovac, bivši ministar odbrane Srbije.

Ipak, čini se da su i Srbi to prepoznali, pa tako Centar za analizu evropske politike naglašava da „uprkos pritisku Kremlja, Beograd odbija da dodijeli diplomatski status Centru u Nišu, instrumentu ruske meke moći“.

Izvor: Kostadin Kamenov

Širenje dezinformacija

Bilčik u izvještaju navodi i da raste „posebna zabrinutost zbog dezinformacija iz Kremlja koje se distribuišu preko Sputnjika Srbija i drugih aktera“. Dodaje i da je mnogo dezinformacija u medijskom prostoru, te da se moraju napraviti „napori protiv takvih ruskih kampanja čiji je broj porastao od početka pandemije Covida-19“.

Poznato je da su (dez)informacije postale ključno oružje Rusije. Svjesna medijske moći, Moskva daje prioritet medijima i njena strategija je tokom 2014. i 2015. godine bila usmjerena na stvaranje alternativnih medija i alternativne interpretacije događaja.

U godinama koje su uslijedile, Rusija je u pogon stavila stotine lažnih portala i pojedinaca zaduženih za objavu lažnih vijesti i dezinformacija, te komentarisanje i širenje takvih objava. Upravo ove godine je odjeknula vijest o ruskoj fabrici botova koji rade 24 sata na ispunjavanju ruskih „medijskih ciljeva“. Mnogi od njih postoje i na području Zapadnog Balkana, šire dezinformacije, dižu paniku među građanima i stvaraju pseudokrize.

Jedan dio izvještaja Bilčik je posvetio posvećenoj podršci Rusije na Generalnoj skupštini UN-a po pitanju aneksije Krima. Pojasnio je da neki zvaničnici i neki političari i dalje povremeno daju izjave koje dovode u pitanje spoljnopolitičku orijentaciju Srbije i pogotovo po ovim pitanjima. Također, iako pohvaljuje to što se Srbija uskladila sa stavom EU o predsjedničkim izborima u Belorusiji, izražava zabrinutost što Srbija nije podržala sankcije prema zvaničnicima te zemlje, kao ni stav EU o novom zakonu o bezbjednosti u Kini.

I ovaj izvještaj pokazuje koliko je opasna ruska propaganda u Srbiji, te koliko narušava mir na području Zapadnog Balkana. Čini se da to i u Srbiji polako primjećuju. To se posebno osjetilo od novembra 2019. godine kada je na vidjelo izašla velika špijunska afera.

Naime, na društvenoj mreži YouTube se pojavio snimak na kome ruski diplomata Georgy Viktorovich Kleban daje novac visokopozicioniranom zvaničniku Srbije na području opštine Zemun u Beogradu. Autentičnost snimka je potvrdila srbijanska BIA. Georgij Viktorovich Kleban je bio na poziciji pomoćnika izaslanika odbrane pri Ambasadi Rusije u Beogradu, te je pukovnik glavne obavještajne uprave ruske vojne policije (GRU). I on bi zasigurno, unatoč dobrim odnosima Srbije i Rusije, bio proglašen “persona non grata“, da nije ranije napustio zemlju zbog isteka mandata.

Vučić i Putin (Izvor: EPA)

Jasno je da kroz historiju, ali posebno sada, srpsko-ruski odnosi nikada nisu bili složeniji. Međutim, iako se položaj Srbije između Zapada i Rusije može činiti neugodnim, možda je planiran. Omogućava Beogradu da suprotstavi dvije strane, te to upotrebljava za vlastite ciljeve. Srbija može koristiti otvoreno pokazivanje prijateljstva s Rusijom kako bi stekla veći uticaj u pregovorima sa zapadnim silama. Ipak, krajnje je vrijeme da se odluče kojim putem žele: evropskog prosperiteta i razvoja ili ruske propagande.

Slični članci

Back to top button